{"id":3168,"date":"2021-08-04T15:11:04","date_gmt":"2021-08-04T13:11:04","guid":{"rendered":"https:\/\/institutfrancais.nl\/?p=3168"},"modified":"2021-10-12T12:48:54","modified_gmt":"2021-10-12T10:48:54","slug":"nouvelles-voix-programma-interview-met-rokus-hofstede","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/institutfrancais.nl\/nl\/nouvelles-voix-programma-interview-met-rokus-hofstede\/","title":{"rendered":"Nouvelles Voix-programma: interview met Rokus Hofstede, vertaler van Annie Ernaux"},"content":{"rendered":"\n

De Nederlandse essayist Rokus Hofstede heeft meer dan 60 Franse boeken vertaald, waaronder De jaren<\/em> van Annie Ernaux, dat werd gepubliceerd in 2020 door de Arbeiderspers met steun van het Nouvelles Voix-programma van het Institut fran\u00e7ais des Pays-Bas. Zijn werk werd bekroond met de Martinus Nijhoff Vertaalprijs 2021.<\/h4>\n\n\n\n

In december 2020 kreeg u de Martinus Nijhoff Vertaalprijs 2021 voor beste vertaling van een literair werk naar het Nederlands. Hoe was het om deze prijs in ontvangst te mogen nemen?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

“De Martinus Nijhoffprijs bekroont niet zozeer een \u2018beste vertaling\u2019 \u2013 als zoiets al kan bestaan, een vertaling is niet meer dan een voorstel tussen ontelbaar veel mogelijke voorstellen \u2013 als wel een \u2018vertaaloeuvre\u2019 \u2013 al klinkt dat woord overdreven pretentieus; het gaat in feite om een steeds opnieuw aangegaan lijf-aan-lijfgevecht met teksten die steeds heel verschillende eisen kunnen stellen aan de vertaler: kennis en techniek, maar ook muzikaliteit, precisie, inventiviteit… Wat me bijzonder gelukkig maakt, is dat met deze prijs de kwaliteit van mijn werk wordt erkend ondanks het feit dat ik vaak moeilijke of minder bekende, minder geconsacreerde auteurs heb vertaald \u2013 auteurs uit de literaire marge (la France profonde, Belgi\u00eb, Zwitserland) of uit de historische avantgarde, auteurs die geen romans maar essays of geesteswetenschappelijke teksten hebben geschreven. De prijs waardeert met andere woorden een vaak onderbelicht blijvende vertalerseigenschap: de zin voor risico en avontuur, het streven de Nederlandse literatuur te verrijken met uit de Franstalige letteren afkomstige vormen van expressie die bij ons nog niet bestaan.”<\/p>\n\n\n\n

Hoe zou u de schrijfstijl van Annie Ernaux omschrijven?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

“De stijl van Ernaux is sober en onopgesmukt, soms kaal, vaak uiterst gebald; Ernaux lijkt zoveel mogelijk betekenis te willen opladen in zo weinig mogelijk woorden, haar proza is dermate geconcentreerd dat haar zinnen zich regelmatig op de rand van de grammaticaliteit bevinden. Een ander kenmerk van Ernaux\u2019 stijl is de grote precisie ervan, wat ook de zeggingskracht van haar proza verklaart. Ze beperkt zich niet tot het benoemen van voorwerpen, indrukken, idee\u00ebn of standen van zaken, ze beschrijft ze zo nauwkeurig en uitputtend dat die beschrijvingen als het ware verzadigd raken en voor de ogen van de lezer een soort toverachtige aanwezigheid krijgen.”<\/p>\n\n\n\n

<\/p>

Wie nadenkt over vertalen, heeft steevast tweedelingen in zijn hoofd \u2013 \u2018vorm\u2019 vs. \u2018inhoud\u2019, \u2018fictie\u2019 vs. \u2018non-fictie\u2019 \u2018brontaalgerichtheid\u2019 vs. \u2018doeltaalgerichtheid\u2019 \u2013 die niet noodzakelijkerwijs overeenkomen met verschillen in de werkelijkheid.<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

De jaren<\/em> is een collectieve autobiografie van de tijd vanaf de tweede wereldoorlog tot aan het heden. U bent zelf geboren in Hengelo, in hoeverre herkent u uw generatie in het werk van Annie Ernaux? <\/strong><\/h2>\n\n\n\n

“Ik ben twintig jaar n\u00e1 Ernaux geboren in Hengelo, Overijssel, ik bracht mijn tienertijd in de jaren 70 door in Zwitserland en Belgi\u00eb. Pas in de loop van De jaren<\/em> herken ik dus elementen uit mijn eigen verhaal in het relaas van Ernaux. Bovendien ben ik opgegroeid in een middenklasse-gezin, waardoor mijn jeugd er heel anders uitzag dan die van de kruideniersdochter uit Yvetot. Maar hoewel mij ook na de jaren 70 allerlei door Ernaux genoemde details van de Franse media en cultuur ontgaan, strookt mijn levensverhaal in grote lijnen toch met dat van Ernaux: de hoop op politieke en culturele veranderingen in de jaren 70 en 80, de steeds ongelijker wordende sociale verhoudingen vanaf de jaren 90, de overweldigende opkomst van technologische protheses sinds de eeuwwisseling\u2026 Elke lezer van De jaren kan zijn of haar levensverhaal in meerdere of mindere mate invoegen in het tableau dat Ernaux schetst, zowel van de grote politieke ontwikkelingen als van de culturele verschuivingen \u2013 theorie\u00ebn, modes, trends, consumptieve gewoontes. Waarschijnlijk wordt een groot deel van de door De jaren<\/em> gewekte ontroering gevormd door het besef dat je zelf deel uitmaakt van het erin opgeroepen dwingende, gestaag verglijdende tijdsverloop.”<\/p>\n\n\n\n