Terugblik op Trajets Croisés: Franse uitgeverijen ontmoeten het Nederlandse boekenvak  

Van 16 tot en met 18 september 2026 organiseerde het Institut français NL, in samenwerking met France Livre en de Ambassade van Frankrijk in België, in Amsterdam Trajets Croisés, een professioneel programma waaraan tien Franse uitgeverijen gespecialiseerd in de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen deelnamen.

Het programma Trajets Croisés maakt deel uit van het Programme Industries Culturelles et Créatives (PICC) van het Institut français Paris en het Franse ministerie van Europa en Buitenlandse Zaken. Het programma heeft als doel de toegang van Franse uitgeverijen tot de Nederlandse markt te vergemakkelijken en de uitwisseling met professionals uit het boekenvak te bevorderen. Gedurende drie dagen presenteerden de verantwoordelijken voor de buitenlandse rechten van de deelnemende uitgeverijen hun catalogi, ontmoetten zij Nederlandse uitgevers en verkenden zij nieuwe mogelijkheden voor de verkoop van (vertaal)rechten. 

Tijdens deze professionele ontmoetingen, bezoeken aan boekhandels en gesprekken met professionals uit de sector kregen de deelnemers een beter beeld van het Nederlandse uitgeeflandschap en konden zij nieuwe kansen voor hun catalogi in kaart brengen.  

Een Franse delegatie gespecialiseerd in de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen

• Solène Chabanais — Albin Michel
• Clara Didier — Flammarion
• Sandrine Paccher — Terre Neuve Éditeurs
• Ligia Gadian-Ulian — Éditions du Seuil
• Elvire Beaulé — Éditions Les Arènes
• Marie Morvan — Éditions Odile Jacob
• Margherita Giubelli — Éditions Le Duc
• Cécile Dean — CNRS Éditions
• Oristelle Bonis — iXe Éditions
• Isabelle Boutoux — ENS Éditions

De diversiteit van de vertegenwoordigde catalogi – van essays, sociale wetenschappen, geschiedenis en filosofie tot politiek, feminisme en ecologie – weerspiegelde de rijkdom van de Franse uitgeefwereld op het gebied van de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen, evenals de uiteenlopende mogelijkheden voor samenwerking met de Nederlandse markt.  

Een beter beeld van de Nederlandse markt en haar spelers

Het eerste onderdeel van het programma stond in het teken van de kennismaking met het Nederlandse uitgeeflandschap en culturele ecosysteem. 

Bij het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) maakte de delegatie kennis met de werkwijze van het instituut en het residentieprogramma voor onderzoekers en auteurs. Deze ontmoeting bracht nieuwe mogelijkheden voor samenwerking aan het licht: verschillende Franse uitgeverijen toonden met name belangstelling voor de mogelijkheid om hun auteurs een residentie bij het NIAS aan te bieden. Daarmee ontstaat ruimte voor een dialoog tussen de uitgeverswereld en de wetenschap, die verder reikt dan alleen de verkoop van (vertaal)rechten. 

Ook de bezoeken aan de onafhankelijke boekhandels Athenaeum et Scheltema boden de uitgevers de gelegenheid om meer inzicht te krijgen in de specifieke kenmerken en ontwikkelingen van de Nederlandse markt. Tijdens hun bezoeken aan de boekhandels konden zij bijvoorbeeld de Nederlandse vertalingen van titels uit hun eigen uitgeverijen ontdekken en zien hoe deze titels in de boekhandel werden gepresenteerd en onder de aandacht werden gebracht.

De delegatie bezocht daarnaast De Balie, een belangrijk centrum voor het publieke en culturele debat in Amsterdam. Tijdens dit bezoek maakten de uitgevers kennis met een omgeving waar vraagstukken uit de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen samenkomen met culturele programmering en het publieke debat. Tevens werd er gesproken over de mogelijkheden om auteurs en hun boeken via dergelijke culturele instellingen onder de aandacht te brengen. 

Deze verschillende bezoeken gaven de delegatie een concreet beeld van het Nederlandse uitgeeflandschap, de betrokken partijen en de verschillende locaties waar boeken over de geesteswetenschappen en sociale wetenschappen hun publiek kunnen bereiken. 

Van het verkennen van de Nederlandse markt tot professionele ontmoetingen

De kennismaking met de markt werd voortgezet door gesprekken met verschillende organisaties en professionals uit de sector. 

In de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) presenteerden het Institut français NL, de Franse ambassade in België, France Livre, de GAU (Groep Algemene Uitgevers) en de KVB Boekwerk (Koninklijke Vereniging van het Boekenvak) de kenmerken en werking van de Franse, Vlaamse en Nederlandse boekenmarkten aan de Franse uitgevers. 

Foto : Marion Claudel – Institut français NL, Joris de Bruin – KVB Boekwerk, Maarten van Hoof – GAU et Nicolas Roche – France Livre tijdens de ontmoeting met professionals uit het Nederlandse boekenvak in de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA) op 17 september 2026. Ook Amandine Médard van de Franse ambassade in België was aanwezig. © Lina FARIK – Institut français NL

De gesprekken boden een beter inzicht in de praktijk van de sector en maakten het mogelijk om werkwijzen op de verschillende markten met elkaar te vergelijken. Tegelijkertijd kregen de Franse uitgeverijen concrete aanknopingspunten voor het ontwikkelen van nieuwe projecten in Nederland. 

De borrel, die door het Nederlands Letterenfonds werd georganiseerd, bood vervolgens de uitgelezen gelegenheid om in een informele setting te netwerken met Nederlandse professionals uit het boekenvak en de uitgeefwereld. 

Borrel georganiseerd door het Nederlands Letterenfonds, met bijdragen van Romkje de Bildt, directrice-bestuurder van het Nederlands Letterenfonds, en François Croquette, directeur van het Institut français NL. © Lina FARIK – Institut français NL 

B2B-gesprekken openen nieuwe perspectieven

Een belangrijk onderdeel van het programma waren de B2B-gesprekken op 17 en 18 september. Deze boden de Franse uitgeverijen de gelegenheid om rechtstreeks in gesprek te gaan met Nederlandse vakgenoten en potentiële partners.  

B2B-gesprekken tussen Franse en Nederlandse professionals uit het boekenvak, over de verkoop van (vertaal)rechten en samenwerkingsmogelijkheden op de Nederlandse markt. © Lina FARIK – Institut français NL 

Tijdens deze individuele ontmoetingen kwamen onder meer de mogelijkheden voor de verkoop van (vertaal)rechten aan bod, maar ook de verschillende catalogi, redactionele profielen en verwachtingen van de verschillende partijen binnen de sector. De gesprekken maakten het mogelijk titels te identificeren die interessant kunnen zijn voor de Nederlandse markt en nieuwe mogelijkheden voor samenwerking te verkennen. 

Naast contacten rond concrete uitgeefprojecten droegen deze gesprekken ook bij aan een beter inzicht in de voorwaarden voor toegang tot de Nederlandse markt en in de uitdagingen die gepaard gaan met de verspreiding van boeken op het gebied van de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen. 

Netwerken als basis voor nieuwe samenwerkingen 

In drie dagen bood Trajets Croisés Franse uitgevers de mogelijkheid om talrijke nieuwe contacten te leggen, meer inzicht te krijgen in het Nederlandse uitgeeflandschap en nieuwe kansen voor hun catalogi te ontdekken. 

Naast de verkoop van (vertaal)rechten kwamen tijdens de missie ook vooruitzichten voor samenwerking met Nederlandse culturele en wetenschappelijke instellingen naar voren, onder meer rond residenties bij het NIAS en contacten met instellingen als De Balie.

Door professionele ontmoetingen te stimuleren, kennis van de markt te vergroten en nieuwe netwerken tot stand te brengen, sluit Trajets Croisés naadloos aan bij de doelstellingen van het Programme Industries Culturelles et Créatives (PICC) van het Institut français: het versterken van de internationale netwerken van Franse professionals en het ondersteunen van de internationale ontwikkeling van de Franse culturele en creatieve sectoren. 

Dit initiatief werd ondersteund door het Institut français en het Franse ministerie van Europa en Buitenlandse Zaken, in het kader van de strategie ter ondersteuning van de internationale ontwikkeling van de culturele en creatieve sectoren.