Hartslag #49: De tentoonstelling ‘Rui Chafes X Alberto Giacometti’ in museum Beelden aan Zee in Den Haag  

Het Institut français NL deelt zijn “hartslag” om je te helpen bij het ontdekken van de hedendaagse Franse creatie in Nederland waar je hart sneller van gaat kloppen.  

Onze hartslag #49 staat in het teken van museum Beelden aan Zee, dat ter gelegenheid van zijn heropening de tentoonstelling Rui Chafes x Alberto Giacometti: Gris, Vide, Cris III presenteert. De tentoonstelling is te bezichtigen tot en met 10 januari 2027. 

De internationale tentoonstelling is tot stand gekomen in samenwerking met de Fondation Giacometti in Parijs en het Centro de Arte Moderna Gulbenkian in Lissabon. In deze expositie gaan de Zwitserse kunstenaar Alberto Giacometti en de Portugese beeldhouwer Rui Chafes met elkaar in dialoog. 

Met deze tentoonstelling bouwt het museum Beelden aan Zee voort op een traditie die het museum de afgelopen jaren heeft ontwikkeld: het samenbrengen van een moderne en een hedendaagse kunstenaar in een gezamenlijke presentatie. 

De sculpturen van beide kunstenaars komen bijzonder goed tot hun recht in de ruimtes van het museum Beelden aan Zee. De zwarte metalen sculpturen stralen een subtiele leegte uit, terwijl het witte licht, gefilterd door de architectuur van het museum dat één geheel vormt met de duinen, bezoekers uitnodigt de werken te ontdekken. 

De manier waarop beide kunstenaars omgaan met ruimte en leegte vormt de kern van hun dialoog in de tentoonstelling. Zo wordt Giacometti’s iconische Le Nez gecombineerd met Chafes’ sculptuur La Nuit. Deze opstelling verbeeldt de spanning tussen het zichtbare en het onzichtbare, een terugkerend thema in het werk van beide kunstenaars. Vanuit hun eigen beeldtaal onderzoeken zij zich de overgang van het figuurlijke naar het abstracte.

Rui Chafes werd geboren in 1966, hetzelfde jaar waarin Alberto Giacometti overleed. Na zijn studie aan de Faculdade de Belas-Artes in Lissabon vervolgde hij zijn opleiding in Duitsland. Daar raakte hij diep geïnspireerd door de romantische dichter Novalis, een invloed die nog altijd zichtbaar is in zijn werk. 

Chafes maakt grootschalige sculpturen van ijzeren plaatstaal, waarvan sommige vrij in de ruimte hangen. Hij voorziet ze van een donkere patina, waardoor de lasnaden vrijwel verdwijnen. Zo zet hij zijn onderzoek naar de relatie tussen zichtbaarheid en onzichtbaarheid voort, waarbij de kwetsbaarheid van de menselijke vorm voortdurend voelbaar blijft. Juist vanuit die kwetsbaarheid ontstaat de dialoog met de sterk geabstraheerde sculpturen van Giacometti. 

Alberto Giacometti (1901-1966) is een van de belangrijkste kunstenaars van de twintigste eeuw. De van oorsprong Zwitserse kunstenaar, die het grootste deel van zijn leven in Parijs werkte, maakte vooral naam als beeldhouwer. Daarnaast waren ook zijn schilderijen, tekeningen en lithografieën onlosmakelijk verbonden met zijn voortdurende zoektocht naar vorm en ruimte. De poëtische kant van Giacometti klinkt door in de ondertitel van de tentoonstelling: Gris, Vide, Cris (Grijs, Leegte, Kreten). De titel is ontleend aan een gelijknamig gedicht en vat volgens curatoren Helena de Freitas en Brigitte Bloksma de centrale thema’s van de tentoonstelling samen: het spel van contrasten tussen zwart en wit, grijs, vol en leeg, en spanning. Zo nodigt de tentoonstelling bezoekers uit zich te bewegen in de spanningsvelden die het werk van beide kunstenaars met elkaar verbinden.