Zoöp Connections: Ervaringen van de deelnemers   

Presentatie

In het kader van het programma Zoöp Connections, ontwikkeld door het netwerk EUNIC Netherlands met de bijdrage van het Institut français NL, hebben vijf culturele organisaties kunstenaars en denkers uit verschillende Europese landen in residentie ontvangen in Nederland: Estelle Zhong Mengual (Frankrijk), Fabian Schäfer (Duitsland), Yolanda Uriz (Spanje), Kapinga Muela Kabeya (België) en Ashley Holmes (Verenigd Koninkrijk). 

Tijdens hun residenties in Nederland hebben zij nieuwe manieren verkend om de wereld te benaderen, met bijzondere aandacht voor niet-menselijke levensvormen. De Franse kunsthistorica Estelle Zhong Mengual, uitgenodigd door het Institut français NL en Nieuwe Instituut, nam van 7 tot 10 april 2025 deel aan dit programma. 

Zoöp Connections : Invitation d’Estelle Zhong Mengual par l’Institut français NL et le Nieuwe Instituut   

De ontvangende instellingen volgen het “Zoöp”-model, dat tot doel heeft de belangen van niet-menselijke entiteiten (dieren, planten of ecosystemen) te integreren in hun besluitvormingsprocessen. Dit model biedt een innovatieve denkwijze over hoe culturele organisaties actieve actoren in het levende kunnen worden. 

De resultaten en ervaringen van de deelnemers worden gedeeld met het publiek tijdens een evenement op 12 november 2025 in het Nieuwe Instituut in Rotterdam. Op het programma staan: workshops, terugblikken op ervaringen, presentaties van de Zoöp-organisaties, discussies over regeneratieve praktijken en uitwisseling over nieuwe vormen van culturele relaties. 

Programma

15:30 – 16:15 | Workshops 

• Workshop 1 – met Estelle Zhong Mengual 
  Filosoof, kunsthistorica en auteur van het essay Apprendre à voir, waarvan de Nederlandse vertaling Leren Kijken tot stand kwam met steun van het Nouvelles Voix-programma van het Institut français NL. Estelle Zhong Mengual keert terug naar Nederland voor het tweede deel van haar residentie bij Zoöp Nieuwe Instituut, om haar onderzoek naar de processen en praktijken van de Zoöps verder te verdiepen. In haar werk en tijdens deze workshop nodigt zij ons uit om na te denken over de volgende vragen: hoe kunnen we regeneratieve relaties onderhouden met de levende wereld, en betekenis vinden door nieuwe manieren van kijken? 
• Workshop 2 – met Fabian Schäfer  
  Beeldend kunstenaar, boomverzorger, bergbeklimmer en specialist in korstmossen. Wat kunnen korstmossen ons leren over een plek? Fabian Schäfer bracht tien dagen van zijn residentie door op een klein bootje binnen Zoöp De Ceuvel, waar hij het leven van mossen en korstmossen bestudeerde op een oud industrieel betonterrein. 
• Workshop 3 – met Klaas Kuitenbrouwer 
  Oprichter en directeur van de Zoönomic Foundation, onderzoeker bij Nieuwe Instituut. Sluit aan bij Klaas Kuitenbrouwer voor een korte introductie tot de kernprincipes van het Zoöp-model. Ontdek wat het betekent om een organisatie te beschouwen als een ecosysteem dat bestaat uit zowel menselijke als niet-menselijke deelnemers. 

16h30 – 18h15 | Lessen van de bewoners

Na een korte introductie door moderator Kirsten van den Hul en een gesprek met Klaas Kuitenbrouwer, oprichter van de Zoönomic Foundation, delen de bewoners hun reflecties over de Zoöps: hun rollen, doelstellingen en ervaringen binnen het project. 

De sessie wordt afgesloten met een interactieve vraag- en antwoordsessie.  

Over

Zoöp Connections is een initiatief van EUNIC Netherlands en wordt gecoördineerd door DutchCulture en het Nieuwe Instituut in samenwerking met het Zoönomic Institute. De residencies worden georganiseerd door de volgende duo’s, die ieder een Zoöp koppelen aan een lid van EUNIC Netherlands: Zoöp Kunstfort bij Vijfhuizen en British Council Nederland, Zoöp Stichting Bodemzicht/’t Gagel en Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond, Zoöp De Ceuvel en Goethe-Institut Niederlande, Zoöp Creative Coding Utrecht en het Instituto Cervantes Utrecht, en Zoöp Nieuwe Instituut en het Institut français NL.