Biografie en residentieproject
© Anne Guerain
1 april tot 30 juni 2026
Biografie
Tamsir Soumaré is een beeldend kunstenaar en werkt voornamelijk met schilderkunst en digitale tekeningen, maar ook met video, geluid en performance. In zijn werk behandelt hij thema’s als herinnering, afrofuturisme, identiteit en zwartheid. Zijn werk is sterk onderzoeksgericht. Voordat hij aan een schilderij begint, verdiept hij zich in literatuur, raadpleegt hij archieven en verzamelt hij beeldmateriaal. Een belangrijk deel van zijn werk vertrekt vanuit familiefoto’s, die hij via digitale tekeningen en schilderkunst transformeert en voorziet van een imaginaire en speculatieve dimensie. Zo ontwikkelt hij zijn eigen beelden, mythologieën en persoonlijke verhalen.
Residentieproject
Voor Brutus wil Tamsir een project ontwikkelen dat zich richt op postkolonialiteit en de relatie tussen het collectieve geheugen van Frankrijk, afrofuturisme en de Nederlandse geschiedenis. Hij is onderzoeker hoe deze geschiedenissen met elkaar verwezen zijn en hedendaagse identiteiten blijven beïnvloeden. Samenwerking staat daarbij centraal. Tamsir wil in contact komen met mensen die zich tot deze thematiek verhouden, hun portretten schilderen en hun getuigenissen verzamelen, waarbij hij zich vooral richt op hun verhouding tot zwartheid en persoonlijke herinnering. Deze getuigenissen zijn niet alleen documentair materiaal: ze vormen ook het uitgangspunt voor schilderijen en digitale tekeningen waaraan hij zijn eigen mythologische en speculatieve lagen toevoegt. Waar hij in eerdere projecten in Frankrijk vooral werkte met vrienden en bekenden, wil hij in Rotterdam samenwerken met mensen uit uiteenlopende achtergronden. Door verhalen, beelden en ervaringen te verzamelen, wil hij zowel de visuele als de conceptuele dimensie van zijn werk verrijken. De residentie bij Brutus is voor hem van bijzondere betekenis vanwege het sterk experimentele karakter en de verankering in Rotterdam, een stad die historisch verbonden is met internationale handelsroutes en de trans-Atlantische slavernijgeschiedenis. Tamsir ziet deze residentie als een kans om zijn onderzoek te verdiepen en zijn experimenten in digitale teken- en schilderkunst verder te ontwikkelen.
Wat was voor u de aanleiding om u aan te melden voor het programma van de Nouveau Grand Tour NL, en in het bijzonder voor deze residentie bij Brutus? Wat verwachtte u van deze onderdompeling in Nederland?
“Ik heb me aangemeld voor de Nouveau Grand Tour NL om een nieuw onderzoeksgebied te vinden voor mijn tekeningen en schilderijen. Mijn werk richt zich op herinnering, mythologieën en postkoloniale geschiedenis. Aanvankelijk wilde ik rechtstreeks werken vanuit lokale archieven, in het bijzonder documenten uit Rotterdam die mogelijk aansluiten bij mijn onderzoek naar afrofuturisme, het Winti-geloof en de nauwe historische banden tussen Nederland en Frankrijk als gevolg van de transatlantische driehoekshandel. Uiteindelijk heeft de tijdsduur van de residentie mij ertoe gebracht deze aanpak aan te passen: in plaats van rechtstreeks vanuit de archieven te werken, heb ik ervoor gekozen me te concentreren op afrofuturisme en Winti, en meer specifiek te onderzoeken hoe deze begrippen licht kunnen werpen op kwesties rond herinnering en postkoloniale geschiedenis.”
Is uw onderzoeks- en creatieproject veranderd toen u eenmaal bij uw residentieplek was ondergedompeld in de omgeving?
“Het project ontwikkelt zich stap voor stap; dankzij deze onderdompeling in de Nederlandse cultuur en geschiedenis heb ik mijn schilderonderwerpen kunnen uitdiepen. Ik heb een nieuwe inspiratiebron gevonden: het Winti, een Afro-Surinaamse religie met een zeer rijke geschiedenis en geloofsovertuigingen. Veel hedendaagse kunstenaars in Rotterdam maken werk dat verband houdt met Suriname. Dat geldt bijvoorbeeld voor Jaasir Linger, die een zeer geëngageerde multidisciplinaire aanpak hanteert en die ik heb leren kennen bij TENT Rotterdam naar aanleiding van de Dolf Henkes Prize. Om de rijkdom van het Winti te beschrijven, kan ik overigens niet om Édouard Glissant heen, wiens werk over creolisering ik heb ontdekt. Creolisering is die bliksemsnelle ontmoeting tussen verschillende culturen die elkaar wederzijds beïnvloeden en zo een onverwachte realiteit creëren. Mijn eigen creatieve proces is ook gebaseerd op dit idee: het combineren van uiteenlopende bronnen en visuele verwijzingen om vervolgens via de schilderkunst tot een onverwacht resultaat te komen.
Het Winti is van een enorme rijkdom, met zijn oppergod Anana Kedyaman Kedyanpon, zijn pantheon van geesten die verbonden zijn met de natuur en de voorouders, en zijn streven naar harmonie. We mogen niet vergeten dat het tot 1970 in Suriname werd gedemoniseerd en verboden door het Nederlandse koloniale wetboek van strafrecht. Tegenwoordig is dat niet meer het geval, en sommige van mijn schilderijen verbeelden juist hoe een hedendaags Winti-pantheon eruit zou kunnen zien.”
Deze video van IMPAKT geeft een inkijkje in Winti, een Afro-Surinaamse spirituele cultuur die tot uiting komt via muziek, beweging en mondelinge overlevering. Aan de hand van gezang, ritme en verhalen van Jaasir Linger, Warimbo Krioro en Marian Markelo wordt in deze video onderzocht hoe deze praktijk het erfgoed van de voorouders, verhalen over de Surinaamse diaspora en de gevoelige verhoudingen tussen verleden en heden in stand houdt.
In hoeverre dragen uw verblijf en onderdompeling in Nederland bij aan uw artistieke onderzoek en de ontwikkeling van uw professionele netwerk?
” Deze ervaring levert me veel op, zowel op artistiek vlak als bij het opbouwen van mijn professionele netwerk. Meteen bij mijn aankomst in Rotterdam heb ik kunstenaars en curatoren ontmoet, waaronder Edward Akintola Hubbard (Akin), curator, onderzoeker en lid van de kring rond het IMPAKT Festival, en Isaiah Lopaz, een transdisciplinaire kunstenaar wiens werk draait om collage, fotografie, tekst en performance. Hun onderzoek sluit aan bij het mijne, wat leidt tot inspirerende uitwisselingen over gemeenschappelijke werkwijzen en vraagstukken. Dankzij deze ontmoetingen heb ik het IMPAKT Festival in Utrecht kunnen bezoeken. Dit grote jaarlijkse evenement heeft me een beter inzicht gegeven in de lokale kunstscene en de verschillende spelers daarin. Zo heb ik onder meer de kans gekregen om nauwere banden te smeden met Isaiah, die mogelijk ook een samenwerkingspartner zou kunnen worden. Ik heb trouwens in Rotterdam deelgenomen aan een van zijn workshops, Black Visual Grammar, met als thema de diaspora. De contacten die ik hier heb opgedaan, zullen me goed van pas komen in de verdere loop van mijn traject.”
Met Techno-Ancestrality richt het IMPAKT Festival 2026 zich op voorouderlijke kennis als een essentiële inspiratiebron om alternatieve benaderingen van technologie te bedenken. Gedurende vijf dagen biedt het festival voorstellingen, tentoonstellingen, films en discussies over de kracht van traditionele kennis in een wereld die wordt gedreven door innovatie.
– IMPAKT Festival – Techno-Ancestrality
Welke kunstlocaties, festivals, culturele instellingen, kunstenaars of vakmensen in de Nederlandse kunstwereld inspireren u en dragen bij aan de ontwikkeling van uw project?
“De kunstscene in Nederland is een ware bron van inspiratie. Naast het IMPAKT Festival was mijn bezoek aan het Museum of Black Futures in Arnhem een indrukwekkende ervaring. Ik was vooral onder de indruk van de thema’s die tijdens de voorstellingen aan bod kwamen, vol betekenis en emoties, zoals die van Pink Zombie, een multidisciplinaire, non-binaire kunstenaar die tussen Amsterdam en Parijs woont en werkt, en wiens voorstelling de grenzen opzoekt door te spelen met de tegenstellingen tussen surrealisme en rebellie.”
The Museum of Black Futures is een kunstproject dat de rol van het museum herziet aan de hand van herinneringen, verhalen en verbeeldingen van zwarte gemeenschappen. Op het snijvlak van kunst, archivering en kennisoverdracht wordt onderzocht hoe verhalen uit het verleden als uitgangspunt kunnen dienen om nieuwe toekomsten te verbeelden. Het project biedt zo een levendige omgeving waar erfgoed, hedendaagse creaties en een alternatieve kijk op de toekomst samenkomen.
– Contemporary And (C&) – The Museum of Black Futures
“Daar ontdekte ik ‘Horror aan de Rijn’, een multidisciplinaire voorstelling van het Museum of Black Futures, bedacht door Richard Kofi en opgevoerd in het Theater aan de Rijn ter gelegenheid van de Black Achievement Month. Dit project, uitgevoerd door kunstenaars uit mijn netwerk, combineerde theater, performance, muziek en beeldende kunst tot een zeer meeslepende voorstelling.
Deze voorstelling ging in op het verschil tussen onze huidige wereld en het verleden, en belichtte de herinnering aan de gekleurde en zwarte kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s werden gedeporteerd. Deze plek en dit soort projecten sluiten nauw aan bij mijn eigen onderzoek. Zoals Richard Kofi, oprichter van het Museum of Black Futures, op zijn officiële website schrijft, in 2026,
Welke banden wilt u op lange termijn opbouwen met het Nederlandse culturele ecosysteem?
“Ik beschouw Nederland als een bijzonder dynamisch en stimulerend gebied voor kunstenaars, zowel in de beeldende kunst als in andere disciplines. Dankzij deze residentie heb ik waardevolle contacten kunnen leggen met kunstenaars, kunstcuratoren en cultuurprofessionals. In de toekomst wil ik deze relaties onderhouden en verder uitbouwen om duurzame samenwerkingen op te zetten, mijn werk in Nederland tentoon te stellen en partnerschappen aan te gaan met galerieën, culturele instellingen en andere spelers in de Nederlandse kunstwereld.”
Wat zijn uw vooruitzichten na afloop van deze residentie en hoe wilt u deze ervaring voortzetten of benutten?
“Deze residentie was een belangrijke stap in de ontwikkeling van mijn kunstenaarschap. Hierdoor kon ik mijn onderzoek naar de Winti, het postkoloniale erfgoed en herinneringskwesties verdiepen, terwijl er tegelijkertijd nieuwe mogelijkheden voor samenwerking ontstonden. Na afloop van mijn verblijf wil ik verdergaan met dit onderzoek en de werken die ik in Nederland heb gemaakt opnemen in mijn volgende tentoonstellingen. Daarnaast wil ik de banden versterken die ik heb opgebouwd met de kunstenaars, curatoren en instellingen die ik heb ontmoet, om zo toekomstige kunstprojecten te ontwikkelen, zowel in Nederland als internationaal.”
Het laatste nieuws over de kunstenaar:
- Tamsir Soumaré is een van de winnaars van de Résidence Soudain 2026, een programma voor kunstenaarsresidenties op het platteland dat in Normandië wordt georganiseerd door de vereniging RN13bis, in samenwerking met de DRAC Normandie. Als onderdeel van deze residentie zal hij drie weken lang in Serqueux verblijven, waar hij verschillende workshops zal geven.
