Nathalie Muchamad werd geboren in Nouméa en heeft Javaanse roots in Kanaky (Nieuw-Caledonië). Tegenwoordig woont zij op Mayotte. In haar artistieke praktijk onderzoekt zij koloniale herinneringen, gedwongen migratie en culturele uitwisselingen tussen de Indische Oceaan en de Stille Oceaan. Haar werk vormt een gevoelige reflectie op historische erfenissen en collectieve verhalen, waarbij zij onder meer herinnering, beelden, geur en smaak inzet als middel voor verkenning. Vanuit Maastricht richt haar onderzoek zich in het bijzonder op Indonesische sporen in Nederland, vanuit een dekoloniaal perspectief.
Door voedingsmiddelen in haar werk te verwerken, ontwikkelt de kunstenaar een zintuiglijke kijk op gedeelde geschiedenissen. Haar residentie, die elf maanden duurt, vindt plaats in een internationale context, waarin zij samenwerkt met een diverse groep residenten bestaande uit kunstenaars, ontwerpers, architecten, schrijvers en curatoren.
Tijdens dit bezoek stelde Nathalie Muchamad de verschillende werkruimtes van de academie voor en vertelde zij over de collectieve dynamiek die tussen de residenten is ontstaan. De keuken speelt daarbij een centrale rol: als plek van ontmoeting en kennisoverdracht stimuleert zij interculturele uitwisselingen rond traditionele gerechten uit uiteenlopende culturen. Deze momenten vormen een essentieel onderdeel van het artistieke onderzoek van de kunstenaar, omdat zij verbindingen tussen de residenten tot stand brengen.
Deze residentie biedt Nathalie Muchamad ook de kans om de Nederlandse geschiedenis kritisch te onderzoeken, in het bijzonder het genre van het stilleven, kenmerkend voor het zeventiende-eeuwse Nederland. Zij herinterpreteert dit genre als een weerspiegeling van een koloniale blik op natuurlijke hulpbronnen en de toe-eigening daarvan. Daarmee maakt haar werk deel uit van een bredere poging om dominante historische narratieven te ontmantelen.
Het Food Lab van de Jan van Eyck Academie speelt een belangrijke rol binnen haar werk. In deze experimentele ruimte onderzoekt de kunstenaar de zintuigelijke eigenschappen van voedsel – smaak, geur en textuur – door terug te keren naar pure, onbewerkte vormen die in samenlevingen die gekenmerkt worden door industriële verwerking vaak naar de achtergrond verdwijnen. Via koken, maar ook via textiel, ontwikkelt Nathalie Muchamad een introspectieve werkwijze waarmee zij haar oorsprong en persoonlijke geschiedenis onderzoekt en deze tegelijkertijd verbindt met bredere maatschappelijke vraagstukken.
Aan het einde van het bezoek bedankten de teams van het Institut français NL hartelijk de directeur van de Jan van Eyck Academie, Hicham Khalidi, evenals zijn team, Nathalie Muchamad en alle kunstenaars die zij hebben ontmoet, onder wie Sophie Boylan, Nisrine Mbarki Ben Ayad en Thomas Flores.
Nathalie Muchamad wilde daarnaast enkele woorden wijden aan Jean-François Boclé, de Franse kunstenaar uit Martinique die in maart 2026 overleed.
“Tien jaar geleden ontmoette ik Jean-François. Onze eerste gesprekken gingen over herinneringen aan migratie, gedwongen arbeid, slavernij en de sporen die daarvan in onze gebieden zijn achtergebleven. Zijn denken werd gekenmerkt door een scherpe aandacht voor de wereld: een sterk engagement, een kritische benadering van kolonialiteit en een diepgaand begrip van het gedachtegoed van Frantz Fanon.
Onze relatie bewoog zich tussen woorden en stiltes, tussen beelden die opkwamen en gevoelens die bleven hangen. We deelden lange gesprekken waarin gedachten vrij konden circuleren en ideeën zich konden ontwikkelen, verschuiven en transformeren.
Samen nadenken was op zichzelf al een vorm van handelen.
Jean-François, jouw fysieke aanwezigheid is er niet meer, maar jouw denken, jouw ziel en jouw engagement zullen altijd in ons voortleven.”
Over
De Villa van Eyck is een artistieke residentie die gecoördineerd wordt door het Institut français NL en de Jan van Eyck Academie in Maastricht, die toegankelijk is voor kunstenaars uit de Franse overzeese gebieden die origineel onderzoek willen ontwikkelen.
Partners
- Georganiseerd door : Institut français NL ; Jan van Eyck Academie
